Dưới đây là mục lục Vật lí 12 – Kết nối tri thức
Sách giáo khoa Vật lí 12 Kết nối tri thức với cuộc sống được biên soạn theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, giúp học sinh phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất vật lí. Nội dung cuốn sách tập trung vào bốn chủ đề cốt lõi, mang tính ứng dụng cao và kết nối chặt chẽ với thực tiễn:
CHƯƠNG I. VẬT LÍ NHIỆT
Chủ đề này tập trung nghiên cứu về cấu trúc của vật chất, năng lượng nhiệt và các quy luật biến đổi trạng thái của chất thông qua mô hình động học phân tử và nhiệt động lực học. Các nội dung chính bao gồm:
- Cấu trúc chất và Sự chuyển thể: Tìm hiểu mô hình động học phân tử để giải thích cấu trúc các thể rắn, lỏng, khí và trạng thái Plasma. Nội dung này cũng giải thích cơ chế của các quá trình chuyển thể như nóng chảy, hóa hơi, thăng hoa và ngưng kết dựa trên sự thay đổi năng lượng của phân tử.
- Nội năng và Định luật I Nhiệt động lực học: Định nghĩa nội năng là tổng động năng và thế năng của các phân tử. Định luật I ($\Delta U = A + Q$) thiết lập mối quan hệ giữa độ biến thiên nội năng với công và nhiệt lượng, làm cơ sở để giải thích nguyên lý hoạt động của các động cơ nhiệt.
- Nhiệt độ và Thang nhiệt độ: Làm rõ khái niệm trạng thái cân bằng nhiệt, các loại nhiệt kế và cách chuyển đổi giữa các thang nhiệt độ phổ biến như Celsius, Kelvin và Fahrenheit.
- Các đại lượng nhiệt đặc trưng: Cung cấp công thức tính và phương pháp thực hành thí nghiệm để xác định nhiệt dung riêng ($c$), nhiệt nóng chảy riêng ($\lambda$) và nhiệt hóa hơi riêng ($L$) của các chất.
- Ứng dụng và Bài tập: Tổng kết các lưu ý quan trọng để giải bài tập định tính (giải thích hiện tượng thực tế như vòng tuần hoàn của nước, công nghệ đúc) và bài tập định lượng (vận dụng phương trình cân bằng nhiệt và định luật bảo toàn năng lượng).
- Bài 1. Cấu trúc của chất. Sự chuyển thể
- Bài 2. Nội năng. Định luật I của nhiệt động lực học
- Bài 3. Nhiệt độ. Thang nhiệt độ – nhiệt kế
- Bài 4. Nhiệt dung riêng
- Bài 5. Nhiệt nóng chảy riêng
- Bài 6. Nhiệt hoá hơi riêng
- Bài 7. Bài tập về vật lí nhiệt
CHƯƠNG II. KHÍ LÍ TƯỞNG
Chủ đề 2: Khí lí tưởng tập trung vào việc nghiên cứu tính chất và các quy luật vận động của chất khí thông qua mô hình động học phân tử.
- Mô hình động học phân tử chất khí: Thiết lập nền tảng lý thuyết cho rằng chất khí cấu tạo từ các phân tử có kích thước rất nhỏ, chuyển động hỗn loạn không ngừng và tương tác với nhau chủ yếu qua va chạm. Đây cũng là cơ sở để định nghĩa khí lí tưởng – một mô hình đơn giản hóa giúp việc nghiên cứu các định luật chất khí trở nên dễ dàng hơn.
- Các định luật chất khí thực nghiệm: Nghiên cứu mối quan hệ giữa các thông số trạng thái ($p, V, T$) thông qua:
- Định luật Boyle: Trong quá trình đẳng nhiệt, áp suất tỉ lệ nghịch với thể tích ($pV = \text{hằng số}$).
- Định luật Charles: Trong quá trình đẳng áp, thể tích tỉ lệ thuận với nhiệt độ tuyệt đối ($\frac{V}{T} = \text{hằng số}$).
- Phương trình trạng thái của khí lí tưởng: Hợp nhất các định luật riêng lẻ thành phương trình tổng quát cho một lượng khí xác định ($\frac{pV}{T} = \text{hằng số}$) và phương trình Clapeyron ($pV = nRT$) áp dụng cho lượng chất khí bất kỳ.
- Mối liên hệ giữa vi mô và vĩ mô: Giải thích bản chất của áp suất khí là do sự va chạm của các phân tử lên thành bình. Đồng thời, thiết lập mối quan hệ quan trọng: động năng tịnh tiến trung bình của phân tử tỉ lệ thuận với nhiệt độ tuyệt đối ($E_d = \frac{3}{2}kT$), khẳng định nhiệt độ là số đo mức độ chuyển động hỗn loạn của các phân tử.
- Vận dụng: Giải quyết các bài tập định tính và định lượng liên quan đến sự biến đổi trạng thái của chất khí trong các hiện tượng thực tế như hoạt động của bơm tiêm, bóng thám không hay túi khí ô tô.
- Bài 8. Mô hình động học phân tử chất khí
- Bài 9. Định luật Boyle
- Bài 10. Định luật Charles
- Bài 11. Phương trình trạng thái của khí lí tưởng
- Bài 12. Áp suất khí theo mô hình động học phân tử. Quan hệ giữa động năng phân tử và nhiệt độ
- Bài 13. Bài tập về khí lí tưởng
CHƯƠNG III. TỪ TRƯỜNG
- Bài 14. Từ trường
- Bài 15. Lực từ tác dụng lên dây dẫn mang dòng điện. Cảm ứng từ
- Bài 16. Từ thông. Hiện tượng cảm ứng điện từ
- Bài 17. Máy phát điện xoay chiều
- Bài 18. Ứng dụng hiện tượng cảm ứng điện từ
- Bài 19. Điện từ trường. Mô hình sóng điện từ
- Bài 20. Bài tập về từ trường
CHƯƠNG IV. VẬT LÍ HẠT NHÂN
- Bài 21. Cấu trúc hạt nhân
- Bài 22. Phản ứng hạt nhân và năng lượng liên kết
- Bài 23. Hiện tượng phóng xạ
- Bài 24. Công nghiệp hạt nhân
- Bài 25. Bài tập về vật lí hạt nhân
